Dijital Elektronik Kontrol Ünitesi

Dijital elektronik kontrol ünitesi kompresör gömleğine monteli ve yönlendirici kısımdan gelen hava ile soğutulan ve elektronik kartları içerisinde barındıran bir kutudur. Bu ünite üzerinde S39,E1,J2 ve J3 olmak üzere toplam dört adet konnektör bulunur.

• Konnektörlerin işlevleri :
• S39: Arızacılık için kullanılan bu soket ile motor üzerinde bulunan dijital elektronik kontrol ünitesi ve diğer ilgili bağlantıların devamlılık testleri ve omajİletken maddenin elektrik akımına karşı gösterdiği zorluk değeri.Ohm ile ifade edilir. ölçümleri yapılır.
• E1: Helikopter ile gerekli olan bağlantıyı sağlar.
• J2: Sarı kablo demetinin bağlı olduğu bu konnektör dijital elektronik kontrol ünitesi, hız sensöralgılayıcı.ü, hidro mekaniki ünite, ThermocoupleBir thermocouple iki farklı metalin birleştirilmesiyle oluşturulur. Doğru alaşım seçimi ile ölçülebilir ve kestirilebilir bir sıcaklık-gerilim ilişkisi elde edilir.Çıkış gerilimi bimetal üzerinde uzunlamasına (sıcaklık değişimi yönünde) oluşur. Thermocouple lerin ürettiği gerilim seçilen metallerin cihaz bağlantı noktasında var olan termoelektrik enerjilerinin farkıdır. düzeneği, sayaç ve alternatördeğişken elektrik akımı (AC) üreten düzenektir. arasındaki bilgi akışını sağlar.
• J3: Mavi kablo demetinin bağlı olduğu bu konnektör üzerindeki tork ve aşırı hız sensörleri ile dijital elektronik kontrol ünitesi ve aşırı hız ve tahliye valfValf, maddelerin ( sıvı,gaz,sıvılaştırılmış katı) akış yollarını açarak,kapatarak veya kısmen engelleyerek düzenleyen bir düzenektir.i arasında bilgi akışı sağlanır.
• Np kontrol sistemi; Güç türbün rotor hızı ( Np ) kontrol sistemi ile Np sensör tarafından gönderilen bilgi kullanıcı tarafından seçilen Np değeri ile kıyaslanır. Bu işlem sonucunda hidro mekaniki ünite içerisindeki torkdöndürme kuvveti motor aracılığıyla yakıt akışı ayarlanır.
• Türbün gaz harareti sınırlama sistemi; Bu sistem eğer TGTTurbine Gas Temperature. 866C dereceye ulaşmış ise Np kontrol ve yük paylaşım sistemini devre dışı bırakarak hidro mekaniki ünite içerisindeki tork motoru aracılığıyla yakıt akışını hararetin azami 866C' de tutulması için sınırlar.

• Np aşırı hız koruma sistemi güç türbün hız bilgisini tork ve aşırı hız sensöründen alır. Np değeri 25000 RPM değerini geçer ise dijital elektronik kontrol ünitesi aşırı hız ve tahliye valfini enerjileyerek yakıt akışını keser ve motor susturulur.
• Np aşırı hız koruma sisteminin elektiriki gücü iki bağımsız kaynaktan birinden sağlanır. Normal çalışma düzeni içerisinde alternatör ile beslenen sistem bir sorun oluştuğunda ise hava aracı elektiriki gücü ile beslenir.
• Np aşırı hız koruma sistemi iki adet aşırı hız tespit devresine sahiptir ( A ve B ). Her devre Np değeri 25000RPMRevolutions Per Minute/Dakikadaki Dönü Sayısı değerine ulaştığında ilgili olan anahtarı kapatır.
• Kabin içerisinde A ve B devreleri için birer adet test butonu bulunur. Test butonlarına motor normal güç türbün hızı aralığında çalışır iken aynı anda basılı tutulduklarında ( kapalı pozisyon ) Np aşırı hız koruma devresi aktif hale gelir. Bu durumda motorun susmasını önlemek amacı ile test esnasında ateşleme devresi aktif halde tutulur. Butonlar normal pozisyonlarına döndüklerinden itibaren ateşleme devresi beş saniye süre ile aktif kalmaya devam eder. Ateşleme devresi gerçek bir aşırı hız durumunda da aktif hale gelir.
• Yük paylaşım sistemi; ( çift motorlu versiyonlarda ) dijital elektronik kontrol ünitesi her iki motor tork değerini otomatik yük paylaişımı için kıyaslar.
• Acil durum güç sistemi; 2.5 dakikalık bir süre ile sınırlandırılmış otomatik olarak devreye giren bir fonksiyondur. Motorlardan birisinin çıkış torku 180 foot-pound veya daha az bir değere kadar azalır ise aktif hale gelir. Bu durumda diğer motor normal azami güç değerinden daha yüksek güç değerinde çalışır. Bu sırada hararet sınırlaması otomatik olarak 891C' ye çıkarılır.
• Sıcak çalıştırma koruması; bu sistem motor çalıştırılmasında oluşabilecek aşırı harareti önler. Sistem güç türbün hız, gaz jeneratör hız ve türbün gaz harareti ( TGT ) bilgilerini alır. Eğer Np ve Ng değerleri ilgili sıcak çalıştırma referanslarının altında ve TGT 900C dereceden yüksek ise sıcak çalıştırma koruması devreye girerek aşırı hız ve tahliye valfini enerjiler. Böylece yakıt akışı kesilir ve motor susar.
  • Koruma sistemi eğer dijital elektronik kontrol ünitesinde 400HZAlternatif akımın tam dalga boyunun saniyedeki devir sayısı 'frekans' olarak tanımlanır.Frekansın birimi HERTZ ( HZ ) olarak belirtilir.' lik güç yok ise çalışmaz. Acil bir durumda sıcak çalıştırma koruma sistemi aşırı hız test butonlarından herhangi birisini basılı tutmak sureti ile motor çalıştırma sırasında devre dışı bırakılır.
  • Sistemin işlerlik testi Np aşırı hız koruma sisteminin testi içerisinde yapılır. Test sonucundaki herhangi bir hata kod olarak motor tork göstergesinde gösterilir.

Hata kodu gösterimi; motor elektrik sistemi bilgi akışı motorun çalıştırılması ile devamlı olarak dijital elektronik kontrol ünitesi tarafından kontrol edilir. Kontrol altında tutulan bilgilerin daha önceden belirlenmiş referanslar dışında olması halinde bu hatalar kod olarak aktarılır. Birden fazla hata kodu sistem tarafından verilebilir. Her kod bireysel olarak değerlendirilir.

• DEKÜ >> 15%
• Np talep kanalı >> 25%
• Yük paylaşım >> 35%
• TGT kanalı >> 45%
• Alternatör gücü >> 55%
• Ng kanalı >> 65%
• Np kanalı >> 75%
• Tork ve aşırı hız kanalı >> 85%
• Sıcak çalıştırma koruma kanalı >> 95%
• Hava aracı 400Hz güç >> 105%
• Collective kanalı >> 115%
• Nr rotor hızı >> 125%

Hata kodları motor tork göstergesinde en düşük hata kodundan başlayarak dört ve iki saniye aralıklarla görülür ve kaybolurlar. Aşağıdaki koşullar sağlanmadan hata kodları tork göstergesinde görünmezler:

• Ng hızı %20'den az ise,
• Np hızı %35'den az ise,
• Diğer motor çalışmıyor ise,
• 400Hz güç mevcut ise,
Hata kodları aşırı hız test butonlarından herhangi birine basılmak suretiyle gizlenebilir. Butonlardan herhangi birine tekrar basarak geri çagırılabilir. Problem giderildikten sonra hata kodu kaybolur.