Rotor Kaldırma Kuvveti.
Helikopterin kalkışta ve uçuş
esnasında
kaldırma kuvveti üretmesi ile
paller düz pozisyonlarından
yükselerek adeta ters bir koni
pozisyonu alırlar. Daha detaylı
olarak şu şekilde açıklanabilir:
Şekil 'de görüldüğü üzere referans
noktası şaft olan bir dikey kuvvet
vektörü yaratmak için pallerin hucum
açıları pozitif olacak şekilde
değiştirilir. Bu değişimle beraber
paller kaldırma kuvveti üretmeye
başlayacaklarından dolayı
merkezkac kuvvetiDairesel
hareket yapan cisime dönü merkezinin
dışına doğru bir ivme kazandıran
kuvvet. ile birlikte iki
kuvvetin etkisi altına
gireceklerdir.Pallerin bir uçları
şafta bağlanmışken diğer uçları
maruz kaldıkları kuvvetlere göre
hareket etmekte serbest
bırakılmışlardır. Pallerin söz
konusu iki kuvvetin büyüklükleri ve
uygulama yönlerinin bileşkesi
sonucunda hareketleri Şekil12' de
verildiği üzere yukarıya doğru
olacaktır. Daha önce de belirtildiği
gibi merkezkaç kuvvetinin baskın
kuvvet olmasından dolayı pallerin
aldıkları bu pozisyondaki ana
hareket yönüde yatay olacaktır. İki
kuvvet arasında bir oranlama
yapılacak olur ise ( Şekil12a ) pal
bazında dikey kuvvet (kaldırma)
yatay kuvvet (merkezkaç)
büyüklüğünün ancak %7'si kadar bir
büyüklüğe sahiptir. Brüt ağırlığı 8
ton ve 5 adet pali olan bir
helikopterde her palin üreteceği
kaldırma kuvveti 1.7 ton iken
merkezkaç kuvvetinin değeri 23 ton
olacaktır.


Bu ters koni biçiminin derinliği
rotorun dakikadaki dönü hızına
( RPM )Revolutions
Per Minute/Dakikadaki Dönü Sayısı
, brüt ağırlığa ve uçuştaki
G-KuvvetlerineAni
hız değişimlerinde ve manevralarda
kütleler arasında oluşan çekim
potansiyelinin yerçekimi cinsinden
ifadesidir. bağlıdır. Eğer
RPM sabit tutulur ise koninin
derinliği brüt ağırlık ve
G-Kuvvetleri artıkça artar . Brüt
ağırlık ve G-Kuvvetlerinin sabit
tutulduğu pozisyonda ise RPM'in
azalması koninin derinliğini yine
artacaktır. RPM değerinin aşırı
derecede azalması, brüt ağırlığın ve
G-Kuvvetlerinin aşırı derecede
artması limit dışı bir konikleşme
meydana getirir. Aşırı konikleşme
pal üzerinde istenmeyen basınçlara
yol açarken etkili disk alanının
azalması ile toplam kaldırma
kuvvetinde de azalma meydana
getirecektir. Şekil13'te
havırHelikopterin yerdeki bir
nokta üzerinde sabit olarak havada
asılı kalabilmesi.
pozisyonunda ve hafif yüklü bir
helikopter verilmiştir oluşan ters
koni derinliği azdır diğer taraftan
şekil13a'da yine hover pozisyonunda
fakat tam yüklü bir helikopterin
oluşturduğu koni derinliğinin ne
kadar artmış olduğu görülmektedir.
DÖNER KANAT TEORİSİ