Rotor Kaldırma Kuvvetinin Dairesel Kullanımı.
Helikopter rotorunda her pal kendi
payına düşen kaldırma kuvvetini
üretir iken rotorun toplam kaldırma
kuvveti ile pal izdüşümü arasında 90
derecelik bir açı vardır
(Şekil14-15). Bu açı değeri rotorun
her pozisyonunda mevcuttur ve değeri
değişmez. Bu durumda rotorun
eğilmesi ile (açılandırılması) pal
izdüşümündeki değişim kaldırma
vektörü tarafından 90 derecelik açı
muhafaza edilerek takip edilir.

Newton fiziğinde kuvvet formülu F =
M x A eşitliğidir. Formülde M
kütleyi A ise ivmeyi yani hızı ifade
eder. Formül şu şekilde
uyarlanabilir; rotorun yeterli
miktarda bir güç ile döndürülmesi
ile hızlanan hava kütlesi
helikopteri yerden kesecek olan
kaldırma kuvvetini üretecektir.
Kaldırma kuvveti helikoptere
kaldırma vektörü doğrultusunda yani
dikey olarak hareket verecektir
(Şekil15). Bu hareketin çok yönlü
bir harekete dönüştürülmesi
helikopteri o eşsiz uçma kabiliyeti
ile teçhiz eder. Bu noktada dikey
kaldırma kuvveti yatay olarak
kenarlara, ileri ve geri yönlerde
oransal olarak kullanılmaktadır. Bu
durumda kaldırma kuvvetinin ismi
çekme kuvveti olarak ta anılacaktır.
Şekil17'de daha önce de belirtildiği
üzere dikey kaldırma kuvvetinin pal
izdüşümünün değişimi ile hareketi
nasıl takip ettiği ve aradaki 90
derecelik açıyı koruduğu
verilmiştir. Şekil 17a'da ise çekiş
(kaldırma) kuvvetinin rotor
açılandırılması ile olan ilişkisi
verilmiştir. Dikey çekiş kuvveti
helikopteri havada tutar iken
rotorun açılandırılması ile meydana
gelen yatay çekiş kuvvetide çok
yönlü bir uçuşu sağlayacaktır.
Helikopter rotorun yönlendirildiği
yönde ilerler iken yatay çekiş
kuvvetinin büyüklüğü rotor açısının
büyüklüğü ile doğru orantılıdır.

DÖNER KANAT TEORİSİ