Lider
GyroplaneGyroplane:Üzerinde
serbest
olarak dönen
bir rotor
ile kaldırma
kuvvetini
sağlayan ve
bir motor
ile sürülen
pervane ile
çekme
kuvvetini
sağlayan
hava aracı.
üreticilerinden
olan
Groen
Brothers
AviationGroen
Kardeşler
Havacılık
(GBA)
firmasının
üzerinde
çalıştığı
Heliplane
projesi, son
uçuşunu 1962
yılında
yapan
Rotodyne
programını
adeta tekrar
canlandırmaktadır.
40 milyon
dolarlık bir
bütçesi olan
bu proje
kapsamında
Adam
Aircraft
firması
tarafından
üretilen
hafif jet
uçağı
A700
kulanılacaktır.
Bu proje ile
üretilmesi
amaçlanan
hava aracı
350kt
(645km/h)
seyrüsefer
hızına ve
455kg
(1,000lb)
yük ile
1,850km
(1,000nm)
menzile
sahip
olacaktır.
Bahsedilen
hız değeri
günümüz
helikopter
hız
limitinin
iki katı bir
değerdir.
Heliplane
projesinde
kullanılan
tepkili
rotor
sistemi
kapsamında
pal uçlarına
tesis edilen
hava
yarıkları
gövde
üzerine
monteli bir
motor
tarafından
basınçlandırılarak
rotor dönüsü
elde
edilmektedir.
Rotor kalkış
ve iniş
esnasında bu
düzenek ile
döndürülürken
ileri uçuş
durumunda
devreden
çıkarılmaktadır.
Bu durumda
rotor dönüsü
yavaşlayacağından
dolayı
sürüklenme
azalmakta
taşıma
işlevi
rotordan
kanatlara
transfer
edilerek
ileri hız
artırılmaktadır.
Şu an için proje
kapsamında hava aracı güç ihtiyacını
iki adet turbofanTurbofan,
itişi egzoz gazıyla beraber, ön
kısımdaki geniş fanla da sağlanan
güvenilir ve bakımı kolay jet motoru
tipidir. Ön kısmı büyük, arka kısmı
koni şeklinde ve daha küçüktür.
Genelde yolcu uçaklarında
kullanılır. tipi motor
karşılar iken
turbopropYanma sonucu ortaya
çıkan enerjinin bir türbüne
aktarılması ve türbünün ise bir
pervaneyi tahrik etmesi prensibine
dayanan bir motor şeklidir.
motor alternatifi üzerindeki
çalışmalar da devam etmektedir.
Ayrıca palleri sürmek amacı ile
kullanılan ilave motorun
kaldırılarak bu işlevin ana motorlar
tarafından yerine getirilmesi de
düşünülmektedir.
Tepkili rotor
sisteminin neden olduğu ve çözülmesi
gerekli olan en büyük teknik sorun
yüksek hızlarda rotor kararlılığının
ve kontrolünün sağlanmasıdır. Bu
konu projenin öncelik sırasında
yerini almıştır ve halen üzerinde
çalışılmaktadır. Diğer taraftan
rotor tarafından üretilen gürültü
seviyesi de ana bir sorun olarak
ortaya çıkmaktadır. Pal uçlarına
tesis edilen hava yarıklarının sebeb
olduğu bu gürültünün kontrol altına
alınması amacıyla
Defense Advanced Research Projects
AgencySavunma Gelişmiş Araştırma
Projeleri Kurumu tarafından
yüklenici firmaya fazladan bir altı
aylık süre verilmiştir. Bu durumda
pal sistemi üzerindeki
iyileştirmeler değerlendirildikten
sonra bir üst gelişim basamağına
geçilip geçilmeyeceğine karar
verilecektir.
ÜRÜN ve SİSTEM