'Gyroplane'
Federal Aviation
AdministrationFederal Havacılık
İdaresi ( FAA ) tarafından
düzenlenmiş olan resmi bir terimdir
ve kaldırma kuvvetini serbest olarak
dönen rotor pallerinden, itme
kuvvetini ise motor ile sürülen
rotor düzlemine dik olan bir pervane
aracılığıyla sağlayan bir hava
aracını tarif etmektedir. Bu tür
hava araçları geçmişte 'autogiro' ve
'gyrocopter' olarak ta
adlandırılmaktaydılar. Motor ile
sürülen pervanenin ürettiği ileri
itme kuvveti, serbest olarak dönen
rotor pallerinin geriye doğru
açılandırılması ile rotoru
döndürmektedir. İlk uygulamalarda
çekici kuvvet düzeneği
kabiliyetindeki motorlar ile
donatılan bu hava araçları oldukça
ağır ve hantal bir yapıya
sahiplerdi. Günümüzün modern
gyroplane hava araçları itici
pervane düzeneği ile yapı olarak
hafif olmakla birlikte manevra
kabiliyetleri de oldukça yüksektir.
Gyroplane genel özellikler:
İtme kuvveti motor ile
sürülen bir pervane ile
üretilir.
Güç gereksinimi olmayan,
serbest olarak dönen rotor
gyroplane aracının ileri
hareketi ile geriye doğru
açılandırılır.
Ağır ana rotor
transmisyonuna ve kuyruk
rotoruna ihtiyaç yoktur.
Helikopter genel özellikler:
Kaldırma ve itme kuvvetleri
güç ihtiyacı olan bir rotor
tarafından üretilir ve rotor
ileriye doğru açılandırılır.
Hover kabiliyeti vardır.
Uçuş sırasında güç ile
ilgili sorunlarda kurtarmanın
yapılabilmesi için yeterli hava
hızına ve/veya irtifaya ihtiyaç
duyulur.
Ana transmisyon bulunur.
Tork etkisinini ber taraf
etmek için kuyruk rotoru
bulunur.
Gyroplane hava
aracı bir uçaktan çok daha yavaş
stall olmadan uçabilir iken aynı
zamanda helikopterden daha hızlı
uçabilme kabiliyetine de sahiptir.
Rotorun serbest olarak hava ile
dönmesi tork etkisini ortadan
kaldırmak amacı ile helikopterlerde
kullanılan kuyruk rotoru ihtiyacını
ortadan kaldırmaktadır. Gyroplane
oldukça kararlı bir uçuşa sahip bir
platformdur. Yapı olarak
helikopterden oldukça basit olan bu
hava aracı işletme, bakım ve maliyet
konularında da oldukça etkili bir
grafik sunmaktadır. Fakat tüm
bunların yanında hover kabiliyeti
olmaması askeri ve ticari alanda
kullanılma sahasını oldukça
daraltmaktadır.
Diğer taraftan
helikopterin benzersiz kabiliyeti
olan hover, kurtarma ve yük taşıma
görevlerinde vazgeçilmez bir
unsurdur. Bu nedenle son günlerde
adeta uçak/gyroplane ve helikopterin
harmanlanması ile elde edilebilecek
hava aracı arayışları yoğun bir
şekilde devam etmektedir.
Heliplane projesi bu
uygulamaların en çarpıcı örneğidir.
Bu proje kapsamında helikopterin
uçuş esnekliği ile birlikte hover
kabiliyetinin gyroplane hızı ve
sadeliği ile birleştirilmesi
amaçlanmaktadır.